जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचा दर पुन्हा 100 डॉलरच्या पुढे; IEA च्या मोठ्या साठा रिलीज नंतरही वाढ कायम
📅 12 Mar 2026
जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत पुन्हा एकदा मोठी वाढ पाहायला मिळत आहे. आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्था (IEA) ने 400 दशलक्ष बॅरल तेलाचा आपत्कालीन साठा बाजारात सोडण्याची घोषणा केली असतानाही 12 मार्च रोजी कच्च्या तेलाचे दर 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेले.
ब्रेंट क्रूडच्या किमती सुमारे 7 टक्क्यांनी वाढून 100 डॉलरच्या पुढे गेल्या, तर अमेरिकेच्या वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) क्रूडचा दर सुमारे 94 डॉलरपर्यंत पोहोचला. यामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे.
साठा सोडूनही दर का वाढले? IEA ने तेलाचा मोठा साठा बाजारात आणण्याचा निर्णय घेतला असला तरी तज्ज्ञांच्या मते सध्याची समस्या केवळ पुरवठ्याची नाही. जागतिक तेल वाहतुकीच्या मार्गांमध्ये निर्माण झालेली अडचण ही मोठी चिंता बनली आहे.
विशेषतः हॉर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) या महत्त्वाच्या समुद्री मार्गावर तणाव वाढल्यामुळे तेल वाहतुकीवर परिणाम झाला आहे. हा मार्ग पर्शियन आखाताला अरबी समुद्राशी जोडतो आणि जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेल व नैसर्गिक वायूची वाहतूक याच मार्गाने होते.
अमेरिकेचा अतिरिक्त साठा वापरण्याचा संकेत या परिस्थितीत अमेरिकेनेही आवश्यक असल्यास आपल्या स्ट्रॅटेजिक पेट्रोलियम रिझर्व्ह (SPR) मधून अतिरिक्त तेल बाजारात सोडण्याचा विचार व्यक्त केला आहे. सध्या अमेरिकेच्या साठ्यात 400 दशलक्ष बॅरलपेक्षा अधिक तेल उपलब्ध आहे. अमेरिकेच्या या निर्णयामुळे बाजारातील दबाव कमी होण्याची शक्यता असली तरी तज्ज्ञांच्या मते दीर्घकालीन समाधानासाठी भू-राजकीय तणाव कमी होणे आवश्यक आहे.
जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यास त्याचा परिणाम जगभरातील अर्थव्यवस्थांवर होतो. पेट्रोल, डिझेल, विमान इंधन आणि वाहतूक खर्च वाढल्याने वस्तू आणि सेवांच्या किंमती वाढू शकतात.
विशेषतः तेल आयातीवर अवलंबून असलेल्या देशांमध्ये महागाई वाढण्याची शक्यता असते
IEA ने मोठ्या प्रमाणात तेल साठा बाजारात सोडूनही कच्च्या तेलाच्या किमती वाढत असल्याने जागतिक ऊर्जा बाजारातील अस्थिरता स्पष्टपणे दिसून येत आहे. मध्यपूर्वेतील तणाव, हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतील अडथळे आणि पुरवठ्याबाबतची अनिश्चितता यामुळे पुढील काळात तेलाच्या किमतीत चढउतार सुरू राहण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.